โครงการพัฒนาแหล่งน้ำเพื่ออำเภอขุขันธ์

---

1. ความเป็นมา    กลุ่มราษฎรบ้านขนุน ตำบลโสน อำเภอขุขันธ์ จังหวัดศรีสะเกษมีหนังสือถึงสำนักงานเลขาธิการมูลนิธิชัยพัฒนา เมื่อวันที่ 25 สิงหาคม 2541ขอให้นำความกราบบังคมทูลฯ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ขอพระราชทานโครงการขุดลอกแหล่งน้ำบริเวณพื้นที่อำเภอขุขันธ์ ซึ่งมีสภาพตื้นเขิน ทำให้ราษฎรประสบปัญหาขาดแคลนน้ำสำหรับการเกษตร 2. ข้อเท็จจริง 2.1 บ้านขนุน ตั้งอยู่ในท้องที่ หมู่ที่ 8 ตำบลโสน อำเภอขุขันธ์ จังหวัดศรีสะเกษ อยู่ห่างจากจังหวัดศรีสะเกษ ประมาณ 67 กิโลเมตร มีราษฎรอาศัยอยู่ 229 ครัวเรือน ประชากร 940 คน ราษฎรส่วนใหญ่ประกอบอาชีพทำนาทำไร่ และทำสวน มีรายได้เฉลี่ย 10,000 บาท /ครัวเรือน/ปี และทำนาได้ผลิตข้าวประมาณ 10 ถัง /ไร่ 2.2 ลำห้วยและหนองน้ำที่กลุ่มราษฎรบ้านขนุนขอพระราชทานโครงการขุดลอกตั้งอยู่ ในท้องที่ตำบลโสนและพื้นที่ตำบลใกล้เคียง ในเขตอำเภอขุขันธ์ จังหวัดศรีสะเกษ เป็นแหล่งน้ำธรรมชาติที่มีต้นน้ำอยู่บริเวณเทือกเขาพนมดงรักได้แก่ ลำห้วยตามอญ ลำห้วยน้อย และลำห้วยสำราญ ทิศทางการไหลของน้ำจากทิศใต้ ไปยังทิศเหนือและไหลไปบรรจบกับแม่น้ำมูล ในเขตท้องที่อำเภอราษีไศล จังหวัด ศรีสะเกษ นอกจากนี้ทางทิศใต้ของบ้านขนุน มีหนองน้ำสาธารณะ 1 แห่ง ชื่อหนองไผ่ มีเนื้อที่ประมาณ 134 ไร่ 2.3 ลำห้วยและหนองน้ำดังกล่าว ปัจจุบันมีสภาพตื้นเขินเป็นส่วนใหญ่ไม่อยู่ในสภาพที่จะเป็นแหล่งเก็บกักน้ำไว้ใช้เพื่อการอุปโภคบริโภค และการเกษตร อย่างไรก็ตามเมื่อถึงฤดูฝน น้ำจะท่วมขังทำให้ทำนาไม่ได้ และขาดแคลนแหล่งเก็บกักน้ำไว้ใช้ในฤดูแล้ง เป็นสาเหตุทำ ให้ปรากฏข่าวทางสื่อมวลชนทั้งทางโทรทัศน์ และหนังสือพิมพ์ อาทิหนังสือพิมพ์สยามรัฐรายวัน ฉบับวันจันทร์ที่ 7 กันยายน 2541 ความว่า มีกลุ่มราษฎรตำบลโสน อำเภอขุขันธ์ จังหวัดศรีสะเกษ จำนวน 100 คน เดินทางไปยังพื้นที่ชายแดนประเทศไทยกับประเทศ กัมพูชาในบริเวณป่าทึบเชิงเขาขาดบ้านแซร์ไปร เขตท้องที่ตำบลไพรพัฒนา อำเภอภูสิงห์ จังหวัดศรีสะเกษ เพื่อขุดเผือกและกลอยเป็น อาหารแทนข้าว อย่างไรก็ตามบริเวณชายแดนยังมีกับระเบิดฝังอยู่เป็นจำนวนมากทำให้ราษฎรบางรายได้รับอันตรายจากกับระเบิดดัง กล่าวนอกจากนี้การขาดแคลนน้ำจนไม่สามารถทำการเกษตรในพื้นที่ทำกินเดิมได้ส่งผลให้เริ่มมีกลุ่มราษฎรเข้าไปบุกรุกพื้นที่ป่าตาม แนวชายแดน เพื่อตัดไม้และล่าสัตว์ 2.4 สำหรับการแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้า หน่วยงานของจังหวัดศรีสะเกษ ได้ประสานงานไปยังหน่วยงานฝนหลวงเพื่อขอให้ทำฝน เทียมซ้ำหลาย ๆ ครั้ง เนื่องจากบริเวณนี้ไม่มีร่องกดอากาศ รวมทั้งนำพันธุ์พืช พันธุ์สัตว์ สารเคมีใช้กำจัดศัตรูพืชแจกจ่ายให้แก่เกษตรกร แต่เป็นการบรรเทาปัญหาได้เพียงเล็กน้อย เพราะปัญหาหลักคือ การขาดแคลนน้ำเพื่อการเกษตรให้เพียงพอต่อการยังชีพ ยังไม่ได้รับการ แก้ไข 3. ความเห็น  3.1 ปัญหาการขาดแคลนน้ำบริเวณพื้นที่ตำบลโสน และพื้นที่ตำบลใกล้เคียงในเขตอำเภอขุขันธ์ จังหวัดศรีสะเกษสามารถแก้ไขได้โดย การจัดทำ "โครงการขุดลอกและพัฒนาแหล่งน้ำ"เพื่อให้มีแหล่งกักน้ำเป็นพื้นฐานประกอบอาชีพการเกษตรซึ่งจะช่วยเหลือให้ราษฎรพื้น ที่ดังกล่าวสามารถทำนา และทำการเกษตรได้เพียงพอต่อการยังชีพ 3.2 "โครงการขุดลอกและพัฒนาแหล่งน้ำ" อำเภอขุขันธ์ จังหวัดศรีสะเกษ ดำเนินการโดยการขุดลอกห้วยตามอญ ลำห้วยน้อย ลำห้วย สำราญ และหนองไผ่ รวมทั้งก่อสร้างฝายเพื่อระบายน้ำในฤดูฝนและกักน้ำไว้ใช้ในฤดูแล้ง ซึ่งสามารถช่วยเหลือราษฎร 19 หมู่บ้าน ประชากร 12,730 คน และพื้นที่การเกษตรได้ประมาณ 39.393 ไร่ ซึ่งจะทำให้ราษฎรสามารถทำนาได้ผลิตข้าวมากขึ้นและมีอาหาร เพียงพอต่อการยังชีพ ไม่ต้องเสี่ยงอันตรายจากกับระเบิด เพราะการเข้าไปขุดเผือก ขุดกลอย บริเวณตามป่าแนวชายแดนระหว่าง ประเทศไทยกับประเทศกัมพูชา เพื่อนำมาเป็นอาหาร และจะช่วยแก้ไขปัญหาราษฎร ซึ่งไม่สามารถทำกินในที่ดินเดิมไปบุกรุกพื้นที่ป่าและ ล่าสัตว์ป่าได้ 3.3 จากสาเหตุดังกล่าวข้างต้น จึงเห็นสมควรรับ "โครงการขุดลอกและพัฒนาแหล่งน้ำ อำเภอ ขุขันธ์ จังหวัดศรีสะเกษ"ไว้เป็นโครงการอัน เนื่องมาจากพระราชดำริ เพื่อแก้ปัญหาความเดือดร้อนและช่วยเหลือราษฎรตำบลโสน และพื้นที่บริเวณใกล้เคียงให้มีแหล่งน้ำไว้ใช้ประ โยชน์เพื่อการอุปโภค บริโภค การเกษตร การเลี้ยงสัตว์และการประมงได้ตลอดปีสามารถผลิตอาหาร ได้เพียงพอต่อการยังชีพซึ่งจะเป็นการยก ระดับคุณภาพชีวิตของราษฎรให้ดีขึ้นอีกด้วย